Nowa książka · 2026

Człowiek
w trybie AI

po utracie monopolu na inteligencję

Sztuczna inteligencja nie wchodzi do naszego życia z fanfarami. Pojawia się jako funkcja, która oszczędza trochę czasu. Ta książka pyta, co właściwie jej oddajemy i co powinniśmy zachować jako własne.

Katarzyna i Radosław Mazek

Okładka książki „Człowiek w trybie AI. Po utracie monopolu na inteligencję” – Katarzyna i Radosław Mazek
Technologia nie musi mieć charakteru, żeby zmieniać nasze charaktery.
Wystarczy, że działa.

O książce

Rewolucja nie zaczyna się wtedy, gdy maszyna staje się podobna do człowieka

Zaczyna się znacznie wcześniej, kiedy człowiek odkrywa, jak wygodnie jest oddawać jej kolejne zadania. Autorzy nazywają ten proces Wielką Delegacją.

Przez stulecia maszyny przejmowały wysiłek fizyczny. Dziś coraz częściej powierzamy im pamięć, kreatywność, analizę i rekomendację, a coraz częściej także decyzję i działanie. Granica między delegowaniem pracy a delegowaniem własnego osądu staje się trudna do zauważenia.

To nie jest opowieść o obronie człowieka przed technologią ani raport o tym, co AI „na pewno zrobi”. To próba zobaczenia momentu, w którym sztuczna inteligencja przestaje być osobnym tematem i wchodzi do kuchni, gabinetu lekarskiego, szkoły, małżeństwa, firmy, kampanii wyborczej i wojska.

Abstrakcyjne pytania dostają tu konkretny wymiar dzięki historiom fikcyjnych bohaterów: Marty, Adama, Leny, Kuby, Heleny, Pawła i Sary. Są w nich kredyt do spłacenia, obrażone dziecko i pacjent czekający na telefon.

Zamiast pytać, czy AI jest dobra, czy zła, książka pyta:

  • Co warto oddać?
  • Co warto zachować?
  • Co trzeba nadal umieć sprawdzić?
  • Za co odpowiedzialność nadal powinna należeć do człowieka?
  • 5części
  • 17rozdziałów
  • W–H–Opraktyczny protokół
  • EPUB · PDFi wydanie papierowe

Co znajdziesz w książce

Pięć części, jedno pytanie: kim będę?

I

Lustro

Maszyna, która zaczęła mówić. Kto tu właściwie myśli? Dlaczego płynność to jeszcze nie wiarygodność, a profil to nie osoba.

II

Wielka Delegacja

Praca, która rozpada się po cichu. Dziecko z drugim mózgiem. Algorytmiczna miłość i monetyzacja emocji.

III

Władza nad rzeczywistością

Najlepszy kłamca w historii, deepfake i cyfrowi influencerzy. Demokracja w czasie algorytmów i wojna bez nienawiści.

IV

Granice człowieka

Gdy ciało przestaje być granicą. Jeżeli ona myśli, to kim jestem ja? Czy maszyna może spotkać Boga?

V

Kim będę?

Człowiek rozszerzony. Dlaczego rok 2045 nie istnieje i dlaczego nie potrzebujemy ostatniej przewagi.

+

Narzędzia

„Punkty suwerenności” po każdym rozdziale, wstawki „Technicznie rzecz biorąc”, Protokół W–H–O, Autotest suwerenności i słownik pojęć.

Z książki do codzienności

Protokół W–H–O

Trzy pytania, które wystarczą, żeby zatrzymać automatyzm, zanim oddasz maszynie coś ważnego.

W

What?

Co właściwie oddaję? Informację, szkic, analizę, a może już osąd albo decyzję? Im bliżej decyzji, tym większe znaczenie ma kontrola.

H

How do I know?

Skąd wiem, że wynik jest dobry? Im większa stawka i im trudniej zauważyć błąd, tym wyższy próg sprawdzania.

O

Outcome / Owner

Jaki jest skutek i kto za niego odpowiada? Kto poniesie konsekwencje i kto ma obowiązek naprawić błąd?

Fragment · Prolog

Nic wielkiego się nie wydarzyło

O 6:35 Marta otworzyła oczy i przez kilka sekund nie rozumiała, co jest nie tak.

W mieszkaniu było cicho.

Za cicho.

Rolety nadal zasłaniały okna, choć o tej porze zwykle podnosiły się o jedną trzecią. W sypialni panował ten rodzaj półmroku, który w listopadzie mógł oznaczać zarówno szóstą rano, jak i trzecią po południu.

Sięgnęła po telefon.

– 6:35.

– NEX? – zapytała szeptem.

Głos odpowiedział gdzieś z przestrzeni, bez wyraźnego źródła. Nie z żadnego urządzenia stojącego na półce. Mikrofony były w suficie, czujniki w instalacji, system nagłośnienia ukryty w ścianach. Po kilku miesiącach domownicy przestali zauważać, że dom ich słucha.

– Jestem.

– Dlaczego mnie nie obudziłeś?

Krótka pauza.

NEX nie potrzebował czasu. Pauzy dodano do systemu kilka wersji wcześniej. Ludzie podobno lepiej przyjmowali odpowiedzi, jeśli system nie zachowywał się tak, jakby czekał na pytanie tylko po to, żeby natychmiast odpowiedzieć.

– Twój ring wskazał gorszą regenerację niż zwykle. Pierwsze spotkanie przełożono wczoraj na dziewiątą trzydzieści. Nie wykryłem konfliktu w kalendarzu, więc przesunąłem pobudkę o dwadzieścia minut.

Marta uniosła rękę.

– Sam zdecydowałeś?

– Zgodnie z ustawieniem „chroń sen, jeśli nie ma pilnych zobowiązań”.

– Ustawiłam coś takiego?

– Czternastego marca.

[…]

Sklep

Wybierz swoje wydanie

Ebook

Wkrótce

  • EPUB i PDF
  • Na czytnik, telefon i Kindle
  • Link do pobrania od razu po zakupie
Wkrótce

Książka papierowa

Wkrótce

  • Wydanie drukowane
  • Paczkomat InPost lub kurier
  • Możliwa dedykacja autorów
Wkrótce

Sprzedaż ruszy wkrótce. Zostaw e-mail, a damy Ci znać jako pierwszym.

O autorach

Katarzyna i Radosław Mazek

Patrzą na sztuczną inteligencję przede wszystkim z perspektywy człowieka: jego decyzji, relacji, odpowiedzialności i miejsca w świecie coraz silniej współtworzonym przez technologię.

Katarzyna studiowała socjologię. Perspektywa socjologiczna pozostaje jednym z głównych obszarów jej zainteresowań i współtworzy społeczną oraz humanistyczną warstwę książki.

Radosław przez ponad piętnaście lat pracował w branży IT, w projektach informatycznych i zarządczych, reinżynierii procesów biznesowych oraz audytach systemów informatycznych. Ukończył politologię.

Z pracy nad książką wyrósł AILERTO input&impact, projekt edukacyjny i doradczy poświęcony świadomemu, odpowiedzialnemu i praktycznemu korzystaniu ze sztucznej inteligencji.

Za darmo

Prolog i Protokół W–H–O

Zostaw e-mail, a wyślemy Ci cały prolog książki i Protokół W–H–O do wydruku. Od czasu do czasu napiszemy też o nowościach i spotkaniach autorskich.

FAQ

Najczęstsze pytania

Czy to książka techniczna?

Nie. Trudne mechanizmy są wyjaśnione wtedy, gdy pomagają zrozumieć, co zmienia się w życiu człowieka. Dla ciekawych są krótkie wstawki „Technicznie rzecz biorąc”, ale całość przeczyta każdy, kto korzysta z AI albo widzi, jak zmienia ona świat wokół.

Dla kogo jest ta książka?

Dla rodziców, nauczycieli, menedżerów, lekarzy, studentów i wszystkich, którzy chcą korzystać z AI świadomie, a nie tylko wygodnie. Dla każdego, kto zastanawia się, gdzie kończy się pomoc maszyny, a zaczyna rezygnacja z własnej kompetencji.

Na jakich urządzeniach przeczytam ebooka?

Format EPUB działa na czytnikach (Kindle, PocketBook, Kobo), telefonach i tabletach. PDF otworzysz na każdym komputerze.

Jak szybko dostanę ebooka?

Od razu po opłaceniu zamówienia. Link do pobrania przyjdzie na Twój e-mail.

Czy mogę dostać książkę z dedykacją?

Tak! Wpisz treść dedykacji w uwagach do zamówienia.